Droga Polski do Unii Europejskiej

Proces integracji Polski ze strukturami europejskimi jest nierozłącznie związany z upadkiem systemu komunistycznego i odzyskaniem przez Polskę suwerenności w 1989 roku. Jeszcze w końcowej fazie rozkładu poprzedniego systemu, we wrześniu 1988 roku, nastąpiło oficjalne nawiązanie stosunków dyplomatycznych pomiędzy Polską a Europejską Wspólnotą Gospodarczą (EWG), a w lipcu 1989 roku utworzone zostało przedstawicielstwo naszego kraju przy Wspólnotach Europejskich w Brukseli. 25 maja 1990 roku Polska złożyła oficjalny wniosek o rozpoczęcie negocjacji umowy o stowarzyszeniu ze Wspólnotami Europejskimi. Historyczną datą jest 16 grudnia 1989 roku, kiedy to podpisany został Układ Europejski, ustanawiający stowarzyszenie pomiędzy Polską a  Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi.

Przełomowe znaczenie miała decyzja podjęta na szczycie Rady Europejskiej w Kopenhadze w czerwcu 1993 roku, która przewidywała możliwość przystąpienia nowych państw do Unii, po spełnieniu określonych kryteriów politycznych i ekonomicznych. 8 kwietnia 1994 roku Polska złożyła oficjalny wniosek o członkostwo w Unii Europejskiej.

Następnie Komisja Europejska przedstawiła tzw. Białą księgę w sprawie integracji stowarzyszonych państw z rynkiem wewnętrznym Unii Europejskiej, która została przyjęta na szczycie Rady Europejskiej w Cannes w czerwcu 1995 roku. W grudniu 1997 roku na szczycie Rady Europejskiej w Luksemburgu podjęto decyzję o rozpoczęciu negocjacji akcesyjnych z pierwszą grupą państw, w tym także z Polską. W Polsce powołano instytucje mające koordynować proces integracji Polski z UE – Komitet Integracji Europejskiej wraz z zapleczem administracyjnym (UKIE), a także pełnomocnika rządu do spraw negocjacji (tzw. głównego negocjatora) oraz zespół negocjacyjny.

Negocjacje o członkostwo Polski w Unii Europejskiej rozpoczęły się 30 marca 1998 roku, ich stronami były państwa członkowskie UE (reprezentowane przez Komisję Europejską i Radę UE) oraz rząd Polski (reprezentowany przez głównego negocjatora i zespół negocjacyjny). Negocjacje podzielono na 31 obszarów tematycznych, m.in. swobodny przepływ osób, towarów, usług i kapitału, rolnictwo, ochrona środowiska, polityka regionalna, podatki, finanse i budżet. Proces negocjacji był długotrwały i składał się z 5 etapów. Pierwszym etapem był przegląd prawa pod kątem jego zgodności z prawem europejskim, następnie strony przedstawiały swoje stanowiska, a dalej odbywał się zasadniczy etap negocjacji, prowadzący do uzyskania porozumienia i zamykania kolejnych obszarów tematycznych. Czwartym etapem było uzgodnienie treści Traktatu akcesyjnego, a ostatnim – jego ratyfikacja. Negocjacje zakończono 13 grudnia 2002 roku na szczycie UE w Kopenhadze, a 16 kwietnia 2003 roku na kolejnym szczycie UE w Atenach podpisano Traktat akcesyjny, który został następnie ratyfikowany przez wszystkie państwa członkowskie i kandydujące oraz przez Parlament Europejski. W Polsce ratyfikowanie traktatu przez Prezydenta RP zostało poprzedzone ogólnokrajowym referendum, przeprowadzonym w dniach 7-8 czerwca 2003 roku, w którym 77% głosujących opowiedziało się za przystąpieniem naszego kraju do Unii Europejskiej. 1 maja 2004 roku Polska wraz z 9 innymi państwami stała się pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej.

W ten sposób, po blisko 15 latach od przełomowych wydarzeń 1989 roku, spełniło się marzenie wielu Polaków o naszej obecności we wspólnej Europie.

Wykorzystano: Wielka Encyklopedia PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa 2005

polskaeuropabieg.pl © Wszelkie prawa zastrzeżone